Het thuisfront

    Sommige (niet álle!) gedragsproblemen van kinderen in de schoolleeftijd worden veroorzaakt of versterkt door gezinsrelaties. Gezinnen kunnen een emotionele steunbron zijn voor kinderen, maar ook een bron van stress. Het gezin is een systeem van relaties. Tussen ouders onderling, tussen ouders en kinderen en hoe die twee soorten relaties op elkaar inwerken.
Aan een Amerikaans onderzoek deden 234 gezinnen mee met een zesjarig kind. Zij werden drie jaar gevolgd. Drie gezinstypen werden onderscheiden. Harmonieuze: warme manieren van omgang met elkaar, duidelijke rolverdelingen, emoties worden geuit, flexibele manieren om problemen op te lossen. Verwarrende: wel emotioneel op elkaar betrokken, af en toe ook wel hartelijkheid maar tegelijkertijd veel conflicten en weinig saamhorigheid. Los hangende: koel en afstandelijk ten opzichte van elkaar, onderling niet geïnteresseerd, maar wel kritisch, over gevoelens wordt niet gepraat.
Kinderen met gedragsproblemen kwamen relatief vaker uit de twee laatste gezinnen. Maar er was een opvallend verschil. Probleemkinderen uit de los hangende gezinnen begonnen op school meteen met agressief en storend gedrag. Ze hadden moeite zich op leertaakjes te concentreren en zich in de klas aan de gedragsregels  te houden. Deze problemen werden erger in de loop van de drie jaar.
Kinderen uit de verwarrende gezinnen hadden aanvankelijk geen problemen, maar gaandeweg de schooltijd ontstonden angsten, gevoelens van eenzaamheid, hadden ze weinig aansluiting met andere kinderen en met de leraar. Volgens de onderzoekers zijn dus juist kinderen uit deze verwarrende gezinnen kwetsbaar tijdens de eerste intensieve, sociale ervaringen buiten het gezin. Zij hebben thuis geen gemeenschapsgevoel kunnen leren.

(Bron: Melissa Sturge-Apple e.a. Typologies of Family Functioning and Children’s Adjustment During the Early School Years. Child Development, 81, 4, 1320-1335, 2010)

(Deel II Hoofdstuk Thuis Tussen ouders en kinderen)