Pestkoppen en slachtoffers

    Ze lijken meer op elkaar dan je zou denken. Dat bleek uit een meta-analyse van de resultaten van 153 onderzoeken uit de laatste dertig jaar uit Amerika en Europa. Meer dan gemiddeld gelden voor hen de volgende kenmerken. Beide groepen hebben weinig algemene sociale competentie en in het bijzonder slecht ontwikkelde sociale vaardigheden om problemen en botsingen in de omgang met anderen op te lossen. Ze hebben veel negatieve gedachten over zichzelf. Ze komen uit gezinnen met veel conflicten en wat betreft de opvoeding nogal onmachtige ouders. Slechte sociale omstandigheden hebben op hen een extra negatieve invloed vergeleken met op andere kinderen. Ze hebben een hekel aan school.
Verschillen bleken er ook. Pestkoppen zijn extravert en zetten hun agressie om in externaliserend gedrag. Ze hebben ook allerlei minachtende ideeën over anderen. Ze zijn gevoelig voor ‘slechte’ invloed van leeftijdgenoten. Pestkoppen hebben vaak slechte schoolresultaten, slachtoffers niet. Slachtoffers richten hun agressie internaliserend op zichzelf. Typerend voor slachtoffers is dat zij vaak door leeftijdgenoten worden buitengesloten.
De meeste anti-pest programma’s zijn erop gericht de pestkoppen minder kans tot pesten te geven door regels en afspraken waaraan leerlingen moeten beloven zich te houden (’Bij ons wordt niet gepest’). Ook wordt het melden van pesterijen gestimuleerd. Op basis van hun resultaten vinden de onderzoekers onder meer dat daarnaast moet worden gewerkt met ouders om hun opvoedingsonmacht te verkleinen. Met beide groepen kinderen om hun sociale vaardigheden in het algemeen en hun conflictoplossend vermogen in het bijzonder te vergroten. En met de pestkoppen om hun schoolresultaten te verbeteren.

(Bron: Clayton R. Cook e.a. Predictors of Bullying and Victimization in Childhood and Adolescence: A Meta-analytic Investigation. School Psychology Quaterly, 25, 2, 65-83, 2010)

(Deel II Hoofdstuk Antisociale agressie Pesten en gepest worden)